W sobotę, 9 listopada, Polacy z Wędziagoły razem z uczniami niedzielnej szkółki języka polskiego na placu naprzeciwko kościoła spotykali gości.  Przybyli rodacy z Polski, z Wrocławia i województwa dolnośląskiego, powiatu Dzierżoniów. Wśród przybyłych gości było dużo młodzieży.To przedstawiciele zespołu doradców administracji powiatu, kierownicy powiatowych placówek oświatowych, nauczyciele, uczniowie, harcerze. Razem z nimi przybyła twórcza ekipa wrocławskiej telewizji „Wschód“ wraz ze znaną dziennikarką Grażyną Orłowską-Sondej.

Wszyscy uczestnicy rajdu pamięci historycznej zebrali się w kościele Świętej  Trójcy. Obecnym autor tych strof opowiedział o historii kościoła i miasteczka, o niegdyś zachodzących tu znaczącyh wydarzeniach, mieszkających niegdyś ludziach różnych wyznań i narodowości, ich życiu, stosunkach i osiągnięciach na różnych etapach historycznych, również o walkach, które odbywały się w naszej krainie o wolność i niepodległość. Gości zaciekawił nasz szczególny kościół, znajdujące się w nim artefakty, znaki już minionego czasu i wieczne symbole, duch ówczesnych czasów, pamiętający  szlachtę wędziagolskiej krainy, światłych ludzi, patriotów.

Po przybyciu do Żejm uczestników rajdu pamięci historycznej przy kościele Narodzenia Najświętszej Maryi Panny spotkał przyjaciel Polaków z Wędziagoły, badacz krainy Żejm, rzeźbiarz w drewnie i znawca historii  Artur Narkiewicz. Zgodził się on uprzejmie opowiedzieć przybyłym gościom o historii miasteczka i kościoła, niegdyś zamieszkałych tu osób różnych narodowości, ich działalności, walce i losach. Wędziagolscy Polacy, uczniowie niedzielnej szkółki języka polskiego, przybyli goście uważnie słuchali opowiadania krajoznawcy, zapalili znicze, złożyli kwiaty na mogiłach uczestników powstań 1831 i 1863 roku.

Niewielu z pewnością zna miejscowość Normainiai, znajdującą się w rejonie janowskim, niewiele pozostało znaków świadczących o tym, że kiedyś tam był dwór, który należał do rodowitego polskiego szlachcica, aktywnego uczestnika konfederacji barskiej Karola Brunowa.  W odległości zaledwie półtorej kilometra od miasteczka Szaty, w polu znajduje się samotna kaplica, która ustawiona została ku czci konfederatów barskich. Ich hasło brzmiało: „ Wiara i wolność!”
Polacy z Wędziagoły już od dziesięciu lat odwiedzają to miejsce, ponieważ na początku XIX wieku arystokratka z Kowna, hrabina Katarzyna Szukszyna wraz z aktywnym konfederatem barskim Karolem Brunowym, z dochodów ze swoich dworów, przeznaczyli na odnowienie i wystrój wędziagolskiego kościoła  Św. Trójcy 1140 srebrnych rubli.  

Nie dojeżdżając do Szat, uczestnicy rajdu pamięci historycznej zatrzymali się przy pozostałościach byłego dworu w Miteniszkach. Dwór ten należał do znanego rodu polskiej szlachty – Montwiłłów. Przedstawiciel tego rodu Stanisław Montwiłł brał aktywny udział w powstaniu 1863 roku. Razem z towarzyszami dołączył do oddziału Zygmunta Sierakowskiego, brał udział w bitwie z armią rosyjską nie opodal Birż. Tam został ranny. Wszyscy bracia i siostry z tego rodu byli dobrze znani – swoją pracą przysłużyli się krajowi. Wielki wkład do rozwoju kraju wniósł Józef Montwiłł (1850-1911). Był on aktywnym działaczem społecznym, przedsiębiorcą, bankierem, filantropem, inicjatorem budowy wielu wartościowych budynków sakralnych oraz innych na Litwie.

Z Szat uczestnicy rajdu pamięci historycznej udali się do Świętobrości, znajdującej się w rejonie kiejdańskim, na brzegu Niewiaży, przy rzece Brasta. Tu w październiku 1863 roku odbyła się bitwa powstańców dowodzonych przez księdza Antoniego Mackiewicza z armią carską. Polegli powstańcy zostali pochowani w dolinie rzeki Brasty. Ku   uczczeniu ich pamięci został ustawiony pomnik. Napis na nim mówi o tym, że pochowano tu 75 powstańców. Uczestnicy rajdu pamięci historycznej oddali cześć pamięci poległych „Za naszą i waszą wolność” – złożyli kwiaty, zapalili znicze. Wzruszająca chwila.

Od Świętobrości do Pojeśla droga jest dość długa, więc przybyliśmy tam już o zmierzchu. Zatrzymaliśmy się przy kościele Najświętszej Maryi Panny Pocieszycielki Strapionych w Pojeślu.
Na przykościelnym cmentarzu znaleźliśmy wiele grobów rodaków. Ten drewniany kościół został przeniesiony w środku XIX wieku z Poszuszwia. Budową jego i związanymi z nią sprawami opiekowała się Teodora Piłsudska, babka Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego. Jest ona fundatorką tego kościoła i jest pochowana na przykościelnym cmentarzu, naprzeciwko świątyni.
Pochowani na tym cmentarzu rodacy byli aktywnymi uczestnikami powstania 1863 roku, wspierali je.

Dzień Wszystkich Świętych
1 listopada (piątek)
Godz. 9.00 – Msza Św. w języku Polskim
Godz. 10.00 – Msza Św. w języku Litewskim
Przed Mszą Świętą zostaną zapisane intencje za Waszych bliznich żywych i umarłych.
Dzień Zaduszny
2 listopada (sobota)
Godz. 9.00 – Msza Św. w języku Polskim
Godz. 10.00 – Msza Św. w języku Litewskim
1 – 8 listopada – oktawa dnia Zadusznego - modlimy się za zmarłych:
Mszy Św. będą ofiarowane w waszych intencjach.

Często niespodziewanie spotykamy ludzi, z którymi zaledwie nawiązawszy rozmowę od razu odczuwamy, że coś nas łączy. Niełatwo wytłumaczalne zjawisko. Polacy z Wędziagoły są przekonani, że Bóg łączy nas z ludźmi, których naprawdę potrzebujemy. Dzięki tym ludziom znajdujemy rozwiązania, których szukamy, odpowiedzi.  Bóg nas oświeca, łącząc nas z ludźmi, którzy odkrywają nasze najlepsze cechy, wyciąga pomocną dłoń. Wszystko to uwrażliwia naszą duszę, jednoczy do wspólnej pracy i twórczości. Podczas minionego weekendu Polaków z Wędziagoły odwiedzili właśnie tacy ludzie przysłani przez Boga z Wielkopolski – przewodniczący Stowarzyszenia „Odra-Niemen“ z Poznania Emil Majchrzak z członkami tego Stowarzyszenia i młodzieżą.