Jak Wędziagoła tworzyła swoją Republikę

respublikaDSCF0569Jedno z największych przeciwstawień pomiędzy Litwinami i Polakami w wędziagolskiej krainie rozgorzalo w końcu 1918 – na początku 1919 roku. Kiedy powstawało niepodległe Państwo Litewskie, do ówczesnej gminy wędziagolskiej zostało przydzielone obecne starostwo wędziagolskie oraz część dzisiejszych wsi rejonów kiejdańskiego i janowskiego. Jednak mieszkańcy pochodzenia polskiego z miasteczka Wędziagoła i okolic gminy czekali na odtworzenie zjednoczonego państwa Polski i Litwy wymarzonego przez Marszałka Józefa Piłsudskiego, dlatego utworzyli oni samorząd swojej gminy, nazywająć go „Parafialny Komitet Ludowy“ oraz własną policję, założyli szkołę i umieścili na niej państwowy herb Polski – orła.

Wędziagolanie żądali, by rząd Republiki Litewskiej przyznał Wędziagolską Polską Republikę. Także odmówili płacenia podatków, wstępowania do wojska litewskiego, ignorowali rozkazy pisane w języku litewskim.
Działalności komitetu przewodniczyła miejscowa szlachta, właściciele dworów: Chmielewski, Chołod, Skirgajło, Helena Skirgajło-Jagiełłowicz i inni. Synowie tych chlacheckich rodzin walczyli w polskich legionach. Do organizowania gminnego komitetu przyczynił się również ówczesny proboszcz parafii Kazimierz Mockus.
W celu likwidacji zaistniałej sytuacji do Wędziagoły przybył liczący setkę żołnierzy oddział, kierowany przez komendanta J. Mikuckisa. Kowieński komendant wojskowy J. Mikuckis miejscowym urzędnikom Polakom wytłumaczył, że Wędziagoła jest częśćią Litwy i miejscowa władza ma podporządkować się rządowi kraju i jego rozkazom, cała dokumentacja ma być prowadzona w języku litewskim, w miasteczku mają być wywieszone symbole państwa litewskiego. Zebrani mieszkańcy miasteczka sprzeciwili się wojskowemu komendantowi – wynikł konflikt. Siły były nierówne. W ten sposób Republika Wędziagolska została zlikwidowana. Na miejscowych urzedników zostali wyznaczeni Litwini przysłani z Kowna. Dla ich ochrony pozostawiono oddział żołnierzy. Jednak odgłosy o Wędziagolskiej Republice żyły jeszcze długo. Biurowość w języku litewskim została wprowadzona dopiero w 1923 roku. Miejscowi mieszkańcy nowym porządkom sprzeciwiali się jeszcze dlugo. Zostały założone polskie szkoły podstawowe należące do podziemnego towarzystwa „Pochodnia“. Jednak nie otrzymując znikąd pomocy, prześladowane, zostały one zamknięte. Dla odrodzenia litewskości do gminy wędziagolskiej z głębi kraju byli przysyłani nauczyciele Litwini, jak też fukcjonariusze administracji i policji. W 1932 roku w Wędziagole została otwarta nowoczesna, dwupiętrowa szkoła początkowa. W niej razem się uczyli Litwini, Rosjanie, Żydzi. Nie odbywały się w niej lekcje w języku polskim. Cała polska działalność kulturalna i oświatowa była zabroniona.

  • DSCF0569
  • DSCF0572
  • DSCF0583
  • DSCF0586
  • DSCF0872
  • DSCF0893
  • DSCF0901
  • DSCF0916
  • DSCF3725

Ryszard Jankowski

Nasz kanał YouTube youtube

Nasi przyjaciele

logo ZPL 180x150
logo l24 PL 180x150logo kurier 180
logo ltl 180

logo volskis 180

Katalikų renginiai

Ostatnie komentarze

  • Zachowany w pamięci

    Klaudia Chwoszcz 29.09.2020 22:36
    Dzień dobry, Bardzo miło było przeczytać w artykule umieszczonym na stronie tak wiele dobrego o moim ...

    Czytaj więcej...

     
  • Rozpoczął się nowy rok szkolny w niedzielnej szkółce języka polskiego

    ego 29.09.2020 18:00
    Piękna praca !

    Czytaj więcej...

     
  • Procesyjne ołtarzyki kościoła w Wędziagole

    ego 29.09.2020 17:59
    Piękne dzieło dobrych Ludzi !

    Czytaj więcej...

     
  • Doświadczenia z mego dzieciństwa

    Piotr Wdowiak 08.08.2020 19:09
    Ryszardzie, piękne świadectwo Waszego niełatwego życia na Laudzie. Tęskno do Was

    Czytaj więcej...

     
  • Chociaż skromnie, ale młodzieżowo

    ego 26.06.2020 22:41
    Brawo p. Leonija !

    Czytaj więcej...

Połączyć

Odwiedzający

Dzisiaj583
Wczoraj932
W tym tygodniu5678
W tym miesiącu19936
Ogólny845754

1
Teraz ogląda

niedziela, 25 październik 2020 14:57

Hey.lt - Nemokamas lankytojų skaitliukas

Free Joomla! template by Age Themes